Eşinizin borçları boşandıktan sonra size düşer mi?

 

Avukat Serife 02

Bugünkü yazımızda sizleri, evliliklerde pek bilinmeyen mal rejimi ve buna bağlı evlilik sözleşmesi hakkında bilgilendirmek istiyorum.

Mal rejimi, bir taraftan evlilikte karı ve kocanın malvarlığını evlilik esnasında nasıl idare edeceğini, diğer taraftan da boşanma durumunda malvarlığının ve borçların nasıl paylaştırılacağını belirler.

Genel olarak evlenirken mal rejimiyle ilgili herhangi bir sorun çıkmaz ve evlilik sözleşmesi yapmak kimsenin aklına gelmez. Hatta bizim kültürümüzde biraz da “güvensizlik” olarak algılanır. Ancak eşler boşanmaya karar verdiklerinde veya borçlular kapıya dayandığında mal ve borçların nasıl paylaşılacağı konusunda ciddi sorunlar ortaya çıkar.

Örneğin, Fatma Hanım’la Ali Bey 2005 tarihinde Hollanda’da evlenirler. Ali Bey’in Türkiye’de bir evi vardır. Ali Bey’in ayrıca bir şirketi vardır (eenmanszaak) ve bundan dolayı çok borç edinmiştir. Fatma Hanım özel bir şirkette çalışıyordur.

İşte tüm bu malların ve borçların evliliğin boşanma gibi bir nedenle son bulması hâlinde nasıl paylaşılacağını mal rejimi belirleyecektir. Bu çerçevede çiftlerin hangi mal rejimini seçtikleri veyahut bir seçim yapıp yapmadıkları önemlidir.

Kısaca özetlersek, mal rejiminin türü aşağıdaki sorular karşısında nasıl bir yol çizeceğimizi belirler.

* Evlilikte şahsi malların yanında ortak mülkiyet de var mıdır?

* Evlilik süresince kazanılan mallar karı yahut kocaya da ait olabilir mi?

* Evliliğin boşanmayla sona ermesi durumunda malvarlığı ve borçlar nasıl paylaşılacaktır?

* Evlilik süresinde yapılan borçlar kime aittir?

Hollanda’da mal rejimi

Hollanda hukukunda 1 Ocak 2018 tarihinden önceki evliliklerde yasal olarak geçerli olan mal rejimi, mal ortaklığı rejimidir (in gemeenschap van goederen). Buna göre evliliğin sona ermesiyle tüm malvarlığı ve borçların yarı yarıya paylaşılması gerekmektedir. Fakat 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren yasal rejim olarak edinilmiş mallara katılma rejimi yürürlüğe girmiştir.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde, eşlerden her biri diğer eşin evlilik devam ederken edindiği mallara ait değerin yarısına sahip olur. Edinilmiş mallar evlilik devam ederken her bir eşin aldığı maaş gibi karşılığını vererek elde ettiği malvarlığıdır. Eşlerin evlenmeden önce sahip olduğu mallar ve miras veya bağış yoluyla karşılıksız olarak kazanılan mallar ise eşin kişisel mallarıdır.

Yukarıdaki örneğe göre, Fatma Hanım ve Ali Bey, 1 Ocak 2018 tarihinden önce evlenmiştir. Fatma Hanım Türkiye’deki eve ve borçlara ortak olmuştur. Yani Ali Bey’in alacaklıları Fatma Hanım’ın maaşına da el koyabilirler.

 

Şunu da belirtmek isterim: Hollanda’da açılan boşanma davalarında mal paylaşımında her zaman Hollanda hukuku geçerli değildir. Hangi hukukun geçerli olduğunu uluslararası yasalar belirler. Bazen de eşler Türk hukukuna, yani 2002‘den sonra edinilmiş mallara katılma rejimine, tabi olabilirler.

 

Neden bir evlilik sözleşmesine ihtiyaç duyulur?

Fatma Hanım’la Ali Bey’in yaşadığı sorunlarla karşı karşıya gelmek istemezseniz, “evlilik sözleşmesi”ne ihtiyacınız olacaktır. Yani ortak mal rejimine tabi olan ve eşlerden biri iş yeri sahibi olup da ( eenmanszaak) iflas ederse, alacaklılar sadece iş sahibini değil onun eşinin de maaşına el koyma hakkı vardır.

Eşlerden birinin borçlarından dolayı diğer eşin zarar görmemesi için bir evlilik sözleşmesi çözüm olacaktır. Noter huzurunda yapılacak evlilik sözleşmesinde eşler birbirinin borçlarına ortak edilmemişse, diğer eşin malı ve maaşı üçüncü şahıslara karşı korunmuş olur.

Özellikle ticaretle uğraşan iş yeri sahiplerine evlilik sözleşmesini tavsiye ediyorum. Malum, ticaret riskli bir iştir ve eşinizi bu riskten evlilik sözleşmesi yaparak koruyabilirsiniz.

Evlilik sözleşmesini evlenirken veyahut daha sonra evlilik esnasında gerekli gördüğünüzde yapabilirsiniz. Yani illa da “evlenirken yapacaktım artık geçti” diye bir şey yoktur. Evlilik sözleşmesinin geçerli olabilmesi için bir noter tarafından yapılması ve onaylanması gereklidir.

 

Tel: 010-465 51 15

 

Şerife Akdemir Süzen

www.erasmusak.nl

About Dogus