Özgüven Eksikliği ve Çözüm Yolları

Esma-kucuk-02-300x75

Doğuştan gelmiyor özgüven; zaman içerisinde, özellikle çocukluk çağında büyürken özgüven gelişiyor özgüven. Özgüvenin eksik olması, genellikle çocukluk çağına dayanmakla birlikte hayatın herhangi bir dönemindeki sorunlarla ilgili olabilir. Daha çok hayatın ilk altı yılında çocuğun özgüveni gelişmektedir.

Özgüvenli büyümüş bir insan bile hayatının çeşitli dönemlerinde yaşadığı sorunlarla, karşılaştığı travmalarla ya da hayal kırıklıklarıyla dönem dönem özgüvenini yitirebilir. Kendini ifade etmekte güçlük çekebilir, hayallerini istediklerini kendi potansiyelini becerisine ilişkin inancı azalabilir, yeterince sevilmediğini yeterince saygı görmeyeceğini, değerli olmayacağını düşünebilir. Özgüven eksikliği, yaşanmış bir takım olaylardan kaynaklanabileceği gibi depresyon, kaygı bozuklukları gibi bazı ruhsal rahatsızlıklar nedeniyle de oluşabilir.

Özgüven, kişinin kendi özelliklerini olumlu olumsuz farkında olarak ve kabul ederek hayatın getirdiği olaylarla baş etmek gücüne, kendisini ifade edebileceğine, başka insanlarla ilişki kurabileceğine, amaçladığı hedeflerine ulaşabileceğine duyduğu güvendir aslında. Daha çok kişinin toplum içerisinde kendisini ifade etmesi özgüvenin en önemli göstergelerinden bir tanesidir.

Özgüvenin eksik olması ne demektir?

Kendini ifade etmekte zorluk yaşamak,  fikirlerini ifade etmekte güçlük çekmek, itiraz etmek istediği bir konumda hayır diyememek, Potansiyeline ulaşmak için alması gereken riskleri alamama. En ufak hayal kırıklıklarında büyük çözümsüzlükler ve çöküntü yaşama ya da diyelim ki insanlarla ilişki kurarken geri durma, ortaya çıkmama, söz almak istememe, kendi özelliklerinden memnun olmadığı için sosyal olarak “içe çekilme” diyebiliriz özgüven eksikliğine.

Özgüven eksikliği nelerden

kaynaklanabilir?

Bunları bir kaç maddede sıralayabiliriz…

1- Birincisi yetiştiği ailedeki tutumlar oldukça önemlidir kişinin özgüveni için. Ailedeki gördüğü tutum “Sen yapamazsın, Sen edemezsin, Aptalsın, Beceriksizsin, Sen zaten hiçbir şeyden anlamazsın” gibi kalıplarla büyüyen bir çocuğun ileride özgüven sahibi olmasını beklemek biraz zordur, çünkü hep o kalıplar kişide yerleşmiş olacaktır.

2-  Ya da okulda arkadaşları tarafından Bullying (Akran Zorbalığı) dediğimiz alaya uğrayan, aşağılanan, hor görülen çocuklarda özgüven eksikliği görülür.

Bu anlamda kişinin özgüven kazanımında ailenin ve çevrenin rolü çok büyüktür. Aile çocuğa güvenirse, desteklerse, hata yaptığında bile arkasında durursa, çocuğun özgüveni gelişecektir ve ileride özgüvenli bir birey olacaktır. Hata yaptığında arkasında durmakta şunu kast etmek istiyorum: Tabi ki hatasını söyleyecek ve doğrusu göstereceğiz.

Hatasıyla kişiliğini ayırt etmek gerek. Yani hata yaptığı için o kötü bir çocuk değildir, sadece hatalı bir davranış yapmıştır. Bu davranış düzeltilebilir. Ama o çocuk kötü, yetersiz, aptal, salak değildir.

Ailede özgüvenli bir çocuğun yetişmesi için vermesi gereken mesaj budur: ‘Hata yapabilirsin, hepimiz hata yapıyoruz, ama bu sen değersizsin demek değildir.’.

Çünkü özgüvenin temelinde “değersizlik” algısı yatar. Kişi kendini “değersiz” ve “yetersiz” hisseder.

 

Özgüven nasıl kazanılır?

Özgüven eksikliği çeken kişilerde öncelikle benim çalışmalarımda yaptığım şey şudur: Kişinin davranışlarıyla kendi verdiği şeyleri ayrıştırmaya çalışmaktır. Yani bu değersizlik şemasının oluşturduğu ‘Ben hata yapıyorum o yüzden değersizim’ algısını kırmak. “Hayır, sen insan olduğun için hata yapıyorsun, ama aynı zamanda insan olduğun için değerlisin, biriciksin ve özelsin”. der, bunu aşılamaya çalışırım.

Bunu aşıladığınız noktada yavaş yavaş yaptığı davranışlara daha objektif bakmaya başlar.

Başkalarının da hata yaptığını görmeye başlar.

Şunu eklemek istiyorum: Özgüven eksikliği olan kişiler, başkalarını “mükemmel” olarak görme eğilimindedir, yani bir tek kendileri  hata yapıyordur ama başkaları mükemmeldir diye düşünürler.  Fakat böyle bir şey yok, herkesin doğruları ve yanlışları, herkesin hataları ve iyi tarafları vardır.  Kişinin bunu görmesi gerekir ve kendi iyi taraflarını kabul etmesi gerekir. Bir de özgüveni olan kişiler kendilerinin iyi taraflarını görmezler. Bizim burada amacımız kişinin iyi tarafını görmesine yardımcı olmak, onları daha fazla büyütmesine, öne çıkarmasına ve içselleştirmesine yardımcı olmaktır.

Kendimizle barışık olmamız ve potansiyelimizi geliştirmemiz dileğiyle..

(Psiko-Sosyal Danışman)

Tlf: 00316- 17 59 29 70

info@compasscare.nl

http://www.facebook.com/CompasscarePsikolojikDanışmanlık

htttp://www.compasscare.nl

About Dogus